Help, wat zijn mijn rechten op het werk tijdens deze coronacrisis?

Leestijd: 2 minuten | Geschreven door Suzanne van Ginkel

De arbeidsjuristen maken sinds de coronacrisis overuren. Veel mensen hebben behoefte aan juridisch advies en willen weten wat hun rechten en plichten zijn op hun werk. Een arbeidsjurist van Univé Rechtshulp vertelt over één van zijn casussen.

Casus

Jurist Univé Rechtshulp: ‘Simone is tandartsassistente bij een praktijk in haar woonplaats. Ze werkt er al jaren met veel plezier. Ze heeft een nulurencontract. Het afgelopen half jaar heeft Simone structureel 32 uur per week gewerkt. Halverwege maart is alles veranderd. De tandartspraktijk wordt tijdelijk gesloten in verband met het coronavirus. Werkgever wil hiervoor dat de medewerkers 2 ADV-dagen en 2 verlofdagen opnemen. Ze vraagt zich af of dit mag. Moet de werkgever haar niet gewoon 32 uur per week blijven doorbetalen? Na een paar weken meldt haar werkgever dat een deel van het personeel weer moet komen werken voor het assisteren bij de spoedbehandelingen. Simone mag dan nog thuisblijven. Inmiddels is de praktijk weer volledig geopend en heeft haar werkgever haar ook weer opgeroepen. Maar Simone maakt zich zorgen. Haar partner valt namelijk in de risicogroep. Is het wel veilig om weer aan het werk te gaan? Wat mag zij van de werkgever verwachten? Mag zij werk weigeren? En hoe zit het dan met haar loon?’

Aandachtspunten van de jurist

Loon
• De (gedeeltelijke) sluiting van de tandartspraktijk zorgt ervoor dat Simone niet kan werken. Dit komt voor risico van de werkgever. Daarom moet de werkgever het loon van Simone volledig doorbetalen.
• Simone heeft een nulurencontract. De werkgever wil haar daarom 0 uur uitbetalen. Maar dat is niet juist. Simone heeft namelijk twee opties om alsnog aanspraak te maken op doorbetaling van loon:
1. Omdat Simone langer dan 12 maanden in dienst is, kan zij een beroep doen op de nieuwe wet die op 1 januari 2020 in werking is getreden: de Wet Arbeidsmarkt in Balans. Op grond van deze wet is de werkgever verplicht om Simone vaste uren aan te bieden. Het aantal uren dat de werkgever moet aanbieden moet gelijk zijn aan het gemiddeld aantal gewerkte uren van de afgelopen 12 maanden. De werkgever is verplicht om het loon over deze uren door te betalen. Ook in de periode dat de tandartspraktijk is gesloten en Simone hierdoor niet kan werken.
2. Simone kan ook zelf uren claimen door een beroep te doen op het rechtsvermoeden van arbeidsomvang. Simone neemt dan het standpunt in dat zij recht heeft op het gemiddeld aantal gewerkte uren van de afgelopen drie maanden. En dat de werkgever het loon moet doorbetalen over deze uren. De werkgever hoeft niet per definitie akkoord te gaan met de claim van Simone. Hij mag zich tegen de claim verzetten.
• Als de werkgever in financiële moeilijkheden komt, dan kan hij misschien gebruik maken van de NOW-maatregel. Als de werkgever voldoet aan alle voorwaarden, dan kan hij van de overheid een tegemoetkoming krijgen voor de loonkosten.
Verlof
• De werkgever kan Simone niet verplichten om vakantiedagen op te nemen. Bij ADV-dagen ligt dit anders. Of Simone verplicht kan worden om ADV-dagen op te nemen, is afhankelijk van de afspraken die zij daarover zijn gemaakt in de arbeidsovereenkomst of cao.
Werkplek
• De werkgever moet zorgen voor een veilige werkplek. De werkgever moet al het mogelijke doen om besmetting met het coronavirus te voorkomen. Daarnaast moet je werkgever zich houden aan de richtlijnen van het RIVM. Als Simone vindt dat de werkgever te weinig doet om haar te beschermen, dan kan zij eventueel een melding doen bij de Inspectie SZW over een onveilige situatie. Een melding bij de Inspectie SZW kan eventueel ook door de ondernemingsraad worden gedaan (als de werkgever een ondernemingsraad heeft).
• Simone mag niet zomaar werk weigeren. Ook niet omdat haar partner tot een risicogroep behoort. Heeft de werkgever alle mogelijke beschermingsmaatregelen getroffen? Maar voelt Simone zich toch niet veilig? Dan is het verstandig om met de werkgever in gesprek te gaan. Misschien kan de werkgever aanvullende maatregelen treffen.

Hoe loopt het af met Simone?

Simone heeft de aandachtspunten die de jurist heeft meegegeven besproken met haar werkgever. Toch hield hij in eerste instantie voet bij stuk dat hij haar loon niet hoeft door te betalen vanwege haar nulurencontract. Maar na telefonisch contact met de jurist van Univé Rechtshulp meldt hij Simone dat hij met terugwerkende kracht haar uren uitbetaalt. De tandartspraktijk draait inmiddels weer goed en hij biedt haar een contract voor 32 uur aan, zoals is voorgesteld door Simone en de jurist. Hij realiseert zich dat Simone een goede en betrouwbare kracht is en hij wil haar graag behouden. In goed overleg stemmen zij af hoe zij haar werk weer kan oppakken en neemt hij extra maatregelen om de kans op besmetting zo klein mogelijk te houden.

Juridische hulp bij arbeidsconflicten

In deze onzekere tijden willen werknemers graag weten wat hun rechten zijn. Dat kan één van onze juristen jou haarfijn uitleggen. Ook helpt hij jou bij de onderhandelingen om er alsnog onderling uit te komen. Lukt dat niet? Dan is het mogelijk om verdere juridische stappen te ondernemen.

Welke juridische hulp past bij jou?

In ons dagelijks leven kunnen allerlei vormen van juridische conflicten ontstaan. Niet alleen op je werk, maar ook een conflict over het geleverde werk tijdens een verbouwing of verhuizing komt helaas vaak voor. Of in het verkeer. Het is dan fijn als je kunt terugvallen op professionele juridische hulp.

Wat houdt een Rechtshulpcheck in?

Tijdens dit gesprek kijk je samen met onze adviseur welke juridische hulp bij jou past. En of jouw huidige rechtshulpverzekering beter of voordeliger kan.